ชีวิตการเป็นอยู่ของชุมชน บ้านจ่าโบ่

ประเทศไทยเรามีสภาพแวดล้อมมากมาย ทั้งภูเขา น้ำตก ทะเล ในป่า จนถึงเมืองใหญ่ตึกสูงระฟ้าแบบกรุงเทพ ซึ่งแต่ละพื้นที่แต่ละเมืองก็มีสภาพแวดล้อมแตกต่างกัน ทำให้วิถีชีวิตของพวกเค้าแตกต่างกันด้วย วันนี้เราจะพาทุกคนขึ้นเหนือไปดูวิถีชีวิตของชาวบ้านทางภาคเหนือว่า เค้าอยู่กินกันอย่างไร บางทีเราอาจจะขอเปลี่ยนความวุ่นวายที่มีไปลองใช้ชีวิตแบบนั้นสั้นๆ สักครั้งหนึ่ง

ชุมชน บ้านจ่าโบ่ จังหวัดแม่ฮ่องสอน

ภาคเหนือเป็นอีกหนึ่งสภาพพื้นที่ที่มีความแตกต่างทางวัฒนธรรมสูงมาก ยิ่งกับดอยสูง ภูเขาสูง ยิ่งมีกลุ่มชาติพันธุ์เยอะแยะมากมาย ที่มีเอกลักษณ์ความเป็นอยู่ในรูปแบบของตัวเอง หนึ่งในกลุ่มที่เราจะแนะนำวันนี้ก็คือ ชุมชนบ้านจ่าโบ่ จังหวัดแม่ฮ่องสอน ถิ่นที่อยู่ของพวกเค้าตั้งอยู่ที่ หมู่ 4 ต.ปางมะผ้า อ.ปางมะผ้า จังหวัดแม่ฮ่องสอน ตามประวัติชาวบ้านในกลุ่มนี้จะมีการย้ายถิ่นฐานหลายครั้ง ก่อนจะมาปักฐานอยู่ในที่ปัจจุบัน โดยกลุ่มที่อยู่ปัจจุบันนี้เป็นชาวลาหู่ที่ย้ายมาจากห้วยยาว ผู้นำของกลุ่มก็คือ นายจาโบ่ ไพรเนติธรรม ความโดดเด่นของกลุ่มนี้ก็คือ ชุมชนนี้ประชากรจะใช้ภาษาและเครื่องแต่งกายแบบลาหู่ตามต้นกำเนิดของตัวเอง ปัจจุบันมีประชากรทั้งหมด 230 คน ประมาณ 50 ครัวเรือน โดยทุกครัวเรือนจะเป็นเพื่อนบ้านกันหมด อาชีพของพวกเค้าก็คือ ทำไร่ เลี้ยงสัตว์ ส่วนอาชีพรองเป็นการเก็บของป่าขาย รับจ้างทั่วไปในพื้นที่

วัฒนธรรมประเพณีที่สำคัญ

ชาวลาหู่ มีวัฒนธรรมประเพณีของตัวเองที่มีเอกลักษณ์ ประเพณีที่น่าสนใจก็ได้แก่ การเรียกขวัญไก่ พิธีกรรมเกี่ยวกับความเชื่อของคนในพื้นที่ พวกเค้าเชื่อว่า หากดูกระดูกไก่จะสามารถทำนายอนาคตล่วงหน้าได้ พร้อมทั้งบอกทางแก้ไขหากเป็นเรื่องที่ไม่ดี สองการทำบุญเล็ก ทำบุญใหญ่ ในกรณีที่ทำบุญเล็กจะทำเมื่อคนในบ้านไม่สบาย แล้วยังไม่หายสักที ส่วนทำบุญใหญ่ จะทำเมื่อคนป่วยมีอาการหนักมาก ต้องทำบุญใหญ่ขึ้น สามประเพณีเลี้ยงผีบ้าน การอัญเชิญวิญญาณผีบรรพบุรุษมารับของเซ่นไหว้ เมื่อรับแล้ว บรรพบุรุษจะช่วยให้ลูกหลานอยู่ดีมีสุข สบายไปตลอด พิธีกินข้าวใหม่ การนำข้าวเก่ามานึ่งพร้อมกับต้นข้าวใหม่ เพื่อเป็นการกินก่อนสัตว์ที่เป็นศัตรูต้นข้าว

ภูมิปัญญาท้องถิ่น

นอกจากเรื่องประเพณีประจำท้องถิ่นแล้ว ยังมีอีกหนึ่งอย่างที่อยากให้รู้กันก็คือ ภูมิปัญญาท้องถิ่น พวกเค้ามีภูมิปัญญาอันน่าภาคภูมิใจสองเรื่องด้วยกัน หนึ่งเป็นการนวดแผนโบราณ ใครไปเที่ยวบอกเลยว่า นวดสักคอร์สหนึ่งนะ หายเมื่อยจากการเดินทางไกลได้เลย ส่วนอีกอันเป็นการจักสาน เพื่อสร้างเครื่องมือเครื่องใช้ของตัวเอง หากได้ไปเที่ยวแนะนำว่า ควรซื้อเป็นของฝากกลับบ้านสักหน่อย ก็ดี

การท่องเที่ยว

ปัจจุบันชุมชนบ้านจ่าโบ่ ได้มีการเปิดชุมชนให้นักท่องเที่ยวเข้าไปเยี่ยมชมวิถีชีวิตของพวกเค้าบ้างแล้ว โดยการไปเที่ยวนั้นนอกจากจะไปซึมซับวิถีชีวิตของพวกเค้าเองแล้ว ไม่ว่าจะเยี่ยมชมสถานที่ต่างๆ ของหมู่บ้านตั้งแต่ โรงทอผ้า, ลานเต้น, โรงตีเหล็ก, ไร่หมุนเวียน, โรงตำข้าว นอกหมู่บ้านยังมีสถานที่ท่องเที่ยวอีกหลายแห่งน่าไปเยี่ยมชมด้วย ไม่ว่าจะเป็น ถ้ำตกก๊อ, ถ้ำบ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ สองอย่างนี้ควรไปอย่างมาก แต่ไฮไลท์พลาดไม่ได้เลยก็คือ ถ้ำผีแมน ที่นี่คือสถานที่ใช้เลี้ยงผีประจำหมู่บ้าน การเดินทางลำบากเล็กน้อยเพราะว่าต้องปีนหน้าผาขึ้นไปตามทางแนวโขดหิน ด้านในจะเห็นโลงศพตั้งแต่สมัยก่อนยุคประวัติศาสตร์ตั้งเรียงรายกัน นอกจากนั้นในถ้ำยังงดงามด้วยหินงอกหินย้อยจากฝีมือธรรมชาติอีกด้วย ปิดท้ายด้วยร้านก๋วยเตี๋ยวชื่อดังอย่าง ก๋วยเตี๋ยวห้อยขา ที่บอกเลยว่า ก๋วยเตี๋ยวราคาหลักไม่กี่สิบ แต่วิวนี้ราคาหลักล้านกันเลยทีเดียว